Muafiyet ve İntibak Yönergesi

30.07.2026 tarih ve 2026/17 sayılı Senato Toplantısının 17 nolu karar ekidir.

İSTANBUL SABAHATTİN ZAİM ÜNİVERSİTESİ
MUAFİYET VE İNTİBAK YÖNERGESİ
BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Yönergenin amacı, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi lisans programlarına yeni kayıt yaptıran öğrencilerin, Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan veya denkliği kabul edilen yükseköğretim kurumlarında alıp başardığı derslerinin muafiyet işlemlerine ve sınıf intibaklarına ilişkin esasları düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2- (1) Bu Yönerge, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi lisans programlarına yeni kayıt yaptıran öğrencilerin, Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınan veya denkliği kabul edilen yükseköğretim kurumlarında alıp başardığı derslerinin muafiyet işlemlerine ve sınıf intibaklarına ilişkin hükümleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3- (1) Bu Yönerge 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 44 üncü maddesinin (b) bendi ile Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik ve İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği hükümlerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4- (1) Bu Yönergede geçen;

a) AGNO: Ağırlıklı genel not ortalamasını,

b) ANO: Ağırlıklı not ortalamasını,

c) AKTS: Avrupa Kredi Transfer Sistemini,

ç) Birim: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesine bağlı Fakülteleri,

d) Birim Kurulu: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesine bağlı Fakültelerin kurullarını,

e) Birim Yönetim Kurulu: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesine bağlı Fakültelerin yönetim kurullarını,

f) Dekanlık: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesine bağlı Fakültelerin Dekanlıklarını,

g) Değişim programları: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi ile yurt içi veya yurt dışı bir yükseköğretim kurumu arasında ikili anlaşmalar çerçevesinde yapılan Erasmus, Farabi veya Mevlana gibi öğrenci değişim ve staj programlarını,

ğ) İntibak: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi lisans programlarına yeni kayıt yaptıran öğrencilerin, muaf sayılan derslerinin AKTS kredi değerlerinin toplamına göre devam edecekleri sınıfı/yarıyılı belirleme işlemini,

h) Muafiyet: Daha önce alınan derslerin içerik, haftalık ders saati, AKTS kredisi veya yerel kredi uyumlarına göre öğretim planında yer alan bazı derslerin yerine sayılması işlemini,

ı) Öğrenci: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi lisans programlarına yeni kayıt olan öğrenciyi,

i) Rektör: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Rektörünü,

j) Senato: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Senatosunu,

k) Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesini,

l) Yerel Kredi: Haftalık teorik ders saatinin tamamı ile haftalık laboratuvar ve uygulama saatinin yarısının toplamını,

m) YÖK: Yükseköğretim Kurulunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM
İntibak Komisyonu ve Muafiyete İlişkin Usul ve Esaslar
İntibak Komisyonu ve görevleri

MADDE 5- (1) İntibak Komisyonu, ilgili Bölüm Başkanlığının önerisi üzerine ilgili Birim Yönetim Kurulu kararı ile belirlenen en az biri öğretim üyesi olmak üzere üç öğretim elemanından oluşur.

(2) İntibak Komisyonu muafiyet talep edilen derslerin incelemesini ve değerlendirmesini yapmak ve değerlendirme tutanağını Bölüm Kurulunda görüşülmek üzere üst yazı ile ilgili Bölüm Başkanlığına sunmakla görevlidir.

Muafiyet talebi

MADDE 6 - (1) Üniversiteye yeni kayıt yaptıran öğrenciler, kayıt tarihinden itibaren en geç beş iş günü içinde, herhangi bir yükseköğretim kurumunda alıp başardığı dersler için; not durum belgesi, ders içerikleri ve öğrenci bilgi sisteminden alacakları dilekçe ile ilgili fakülte sekreterliğine başvurarak muafiyet talebinde bulunabilir. Muafiyet talep edilen dersler Türkçe veya İngilizce’den farklı bir dilde alınmış ise onaylı Türkçe not durum belgesinin ve ders içeriklerinin dilekçeye eklenmesi gerekir.

(2) Üniversiteye yeni kayıt yaptıran ancak geçerli mazeretleri nedeniyle kayıt donduran öğrencilerin en geç lisans öğrenimlerine başlayacakları yarıyılın haftalık ders programlarının ilan edildiği tarihten itibaren beş iş günü içinde muafiyet talebinde bulunması gerekir.

(3) Üniversiteye yeni kayıt yaptıran öğrencilerden; Üniversite tarafından yapılan zorunlu yabancı dil yeterlik sınavından başarılı olanlar ile Üniversite Yabancı Dil Hazırlık Sınıfı Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönergesinin ilgili hükümleri uyarınca zorunlu yabancı dil hazırlık sınıfından muaf olanların, lisans öğrenimlerine başlayacakları yarıyılın haftalık ders programlarının ilan edildiği tarihten itibaren beş iş günü içinde muafiyet talebinde bulunması gerekir.

(4) Çift anadal veya yandal programlarında alınan dersler anadal programındaki derslere muaf sayılamaz. Ancak, anadal programında alınan dersler çift anadal programındaki derslere muaf sayılabilir. Çift anadal programlarında kayıtlı öğrencilerin anadal programında alıp başardığı ve çift anadal programında muaf saydırmak istedikleri dersler için her yarıyıl sonu bütünleme sınavlarını takip eden beş iş günü içinde muafiyet talebinde bulunması gerekir.

(5) Yabancı dil hazırlık sınıfını başarı ile tamamlayan öğrencilerin en geç bir sonraki yarıyılın haftalık ders programlarının ilan edildiği tarihten itibaren beş iş günü içinde muafiyet talebinde bulunması gerekir.

(6) Öğrenciler kayıt tarihinden sonraki yarıyıllarda muafiyet yada yapılan muafiyet ve sınıf intibakı işlemlerinin iptaline yönelik talepte bulunamaz. Ancak, sonraki yarıyıllarda öğretim planına yeni eklenen dersler için muafiyet talebinde bulunulabilir.

(7) Öğrencilerin, yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından alınan derslerden muafiyet talebinde bulunabilmesi için, not durum belgesi ve ders içeriklerinin apostil tasdiklerini yaptırmış olması gerekir.

(8) Öğrenciler, YÖK tarafından tanınmayan veya denkliği kabul edilmeyen yükseköğretim kurumlarından alınan dersler ile Eğitim Fakültesi öğretmenlik lisans programlarının öğretmenlik uygulaması dersleri için muafiyet talebinde bulunamaz.

(9) Muafiyet taleplerinin şahsen veya resmi vekiller tarafından ilgili fakülte sekreterliğine elden yapılması gerekir.

(10) Eksik bilgi ve belge ile veya faks, fotokopi vb. onaysız belgelerle süresinden sonra yapılan başvurular değerlendirmeye alınmaz.

Muafiyet işlemi

MADDE 7- (1) Öğrencinin herhangi bir yükseköğretim kurumunda alıp başardığı ders ile Üniversitede muaf sayılacak dersin adlarının aynı olması gerekmez. Ancak, bu derslerin içeriklerinin en az %80, AKTS kredisi, yerel kredisi veya haftalık ders saati değerlerinden en az birinin ise %70 uyumlu olması gerekir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin (ı) bendi ve uluslararası öğrenci değişim programları kapsamında alınan derslerin muafiyet işlemlerinde bu şart aranmaz.

(2) Öğrencilerin herhangi bir yükseköğretim kurumunda alıp başardığı derslerden muafiyet talebinde bulunabilmesi için; bu derslerin harf notunun en az CC (100 üzerinden en az 70) olması gerekir.

(3) Dikey Geçiş Sınavı ile kayıt yaptıran öğrencilere, Meslek Yüksekokulları ve Açık Öğretim Ön Lisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Devamları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. Öğrencilere talep etmeleri halinde ön lisans öğrenimleri sırasında almış oldukları derslerden eş değer kabul edilenlere İntibak Komisyonu tarafından muafiyet işlemi yapılır.

(4) Yabancı dil hazırlık sınıfı için muafiyet işlemleri 23/3/2016 tarihli ve 29662 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Yabancı Dil Öğretimi ve Yabancı Dille Öğretim Yapılmasında Uyulacak Esaslara İlişkin Yönetmelik hükümleri ile İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Yabancı Dil Hazırlık Sınıfı Eğitim Öğretim ve Sınav Yönergesi hükümlerine göre yapılır.

(5) Başka bir yükseköğretim kurumunun yaz okulunda alınan derslerin muafiyet işlemleri Üniversite Yaz Okulu Yönergesi hükümlerine göre yapılır.

(6) Erasmus+ Programında alınan derslerin muafiyet işlemleri Üniversitenin Erasmus+ Program Yönergesi hükümlerine ve Erasmus+ Programı Öğrenci Öğrenim Hareketliliği Akademik Tanınma Kılavuzunda belirlenen esaslara göre yapılır.

(7) Öğretim dili Türkçe olan programlarda alınan derslerin, yabancı dille okutulan derslere muafiyet talebi ancak ilgili yabancı dil yeterliliğine sahip öğrenciler için değerlendirmeye alınabilir.

(8) Daha önce herhangi bir yükseköğretim kurumu tarafından muaf sayılan dersler için, başvurunun dersin ilk alındığı yükseköğretim kurumunun evrakları ile yapılması gerekir.

(9) Önceden kazanılmış yeterliliklerin tanınması sureti ile bitirme tezi, bitirme projesi, bitirme çalışması vb. dersler için muafiyet talep edilemez.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sınıf İntibakı ve Not Dönüşümü
Sınıf/yarıyıl intibakı

MADDE 8- (1) Kurumlar arası yatay geçiş yapan öğrencilerin sınıf intibakı aşağıdaki esaslara göre yapılır:

(a) Ağırlıklı genel not ortalaması ile kurumlar arası yatay geçiş yapan öğrencilerin sınıf intibakları, muaf oldukları derslerin AKTS değerleri dikkate alınmadan, önceki programlarında tamamlamış oldukları sınıfın bir üst sınıfına yapılır. Bu öğrencilerin azami öğrenim süreleri hesaplanırken, önceki programlarında geçirdikleri süreler azami öğrenim süresinden sayılır.

(b) Merkezi yerleştirme puanı (Ek Madde-1) ile eşdeğer bir programa kurumlar arası yatay geçiş yapan öğrencilerin sınıf intibakları, muaf oldukları derslerin AKTS değerleri dikkate alınmadan, önceki programlarında tamamlamış oldukları sınıfın bir üst sınıfına yapılır. Bu öğrencilerin azami öğrenim süreleri hesaplanırken de önceki programlarında geçirdikleri süreler azami öğrenim süresinden sayılır.

(c) Merkezi yerleştirme puanı (Ek Madde-1) ile farklı bir programa kurumlar arası yatay geçiş yapan öğrencilerin sınıf intibakları ise, muaf sayılan derslerin AKTS kredi değerleri toplamı dikkate alınarak Tablo-1’e göre belirlenir. Bu öğrencilerin azami öğrenim süreleri hesaplanırken, önceki programlarında geçirdikleri süreler azami öğrenim süresinden sayılmaz.

(2) Kurum içi yatay geçiş yapan öğrencilerin sınıf intibakları, muaf sayılan derslerin AKTS kredi değerleri toplamı dikkate alınarak Tablo-1’e göre belirlenir. Kurum içinde aynı bölümün Türkçe, İngilizce veya Arapça programları arasında geçiş yapan öğrencilerin sınıfları önceki programlarında kaldığı yerden devam eder ve önceki programında geçirdiği süreler azami öğrenim süresinden sayılır.

(3) Dikey Geçiş Sınavı ile kayıt yaptıran öğrencilerin sınıf intibakları, muaf sayılan derslerin AKTS kredi değerleri toplamı dikkate alınarak Tablo-1’e göre belirlenir.

(4) Yabancı dil hazırlık sınıfını güz yarıyılı sonunda başarı ile tamamlama, güz yarıyılında kayıt dondurma vb. nedenlerle bahar yarıyılı başında lisans programında öğrenimine başlayacak düzensiz öğrencinin intibakı birinci sınıfın ikinci yarıyılına yapılır.

(5) Yandal programlarına kayıt yaptıran öğrencilerin sınıf intibakları anadal programlarının bir üst sınıfına yapılır. Çift anadal programlarına kayıt yaptıran öğrencilerin sınıf intibakları ise, çift anadal programında muaf sayılan derslerin AKTS kredi değerleri toplamı dikkate alınarak Tablo-1’e göre belirlenir.

(6) Not durum belgesinde AKTS kredi değeri belirtilmeyen derslerin AKTS kredi değeri; ilgili derslerin haftalık ders saatleri toplamının bir buçuk katı olarak kabul edilir.

(7) Muaf sayılan derslerinin AKTS kredi değerlerinin toplamı lisans programının öğretim planında gösterilen sınıfın AKTS kredi değerlerinin toplamının %70’inden fazla ise öğrenci bir üst sınıfa/yarıyıla intibak ettirilir. Öğrencinin kalan azami öğrenim süresi ise aşağıdaki Tablo-1’e göre hesaplanır. Sınıf intibakı yapılan öğrencinin daha sonraki yarıyıllarda sınıf intibakı değiştirilemez.

Tablo-1: Sınıf/Yarıyıl İntibakı ve Kalan Azami Öğrenim Süresi Hesap Tablosu

Not dönüşümü

MADDE 9- (1) Muaf sayılan derslerin notlarının Üniversite not sistemine dönüştürülmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

a) Üniversite ile aynı harf notu sistemini (aynı harf notları, not aralıkları ve ağırlık katsayıları) kullanan yükseköğretim kurumlarında alınan ve muaf sayılan derslerin notları, aynı harf notu ile dönüştürülür.

b) Üniversite ile aynı şekilde 4’lük sistem kullanmasına rağmen Üniversiteden farklı harf notu, not aralıkları veya ağırlık katsayıları uygulayan yükseköğretim kurumlarından alınan ve muaf sayılan derslerin notları, dersin alındığı yükseköğretim kurumunun ağırlık katsayısı esas alınarak Üniversitenin not sistemindeki en yakın katsayı değerine sahip harf notuna dönüştürülür. Bu bent kapsamında yuvarlama yapılmaz; en yakın katsayı değeri esas alınır. Katsayının iki harf notuna eşit uzaklıkta kalması hâlinde öğrenci lehine üst harf notu uygulanır.

c) Üniversiteden farklı not sistemini (5’lik, 10’luk, 20’lik, 50’lik, 100’lük gibi) kullanan yükseköğretim kurumlarında alınan ve muaf sayılan derslerin notları, YÖK’ün “4’lük Sistemdeki Notların 100’lük Sistemdeki Karşılıkları” tablosu esas alınarak tablodaki 100’lük not aralığına karşılık gelen 4’lük sistem karşılığı tespit edilerek Üniversitenin not sistemine göre harf notuna dönüştürülür. Bu dönüşümde tabloya göre elde edilen 4’lük sistem katsayısı esas alınır. Bu dönüşümde, dersin alındığı yükseköğretim kurumu tarafından ilgili ders notu için 4’lük sistemde ağırlık katsayısı ayrıca gösterilmiş ise dönüşümde öncelikle bu ağırlık katsayısı esas alınır. 5’lik sistemde verilen notlar için bu maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi, 100’lük sistem dışındaki sayısal not sisteminde verilen notlar için ise (d) bendi hükümleri uygulanır.

ç) Diğer yükseköğretim kurumlarında alınan ve muaf sayılan derslerin notları 5’lik sistemde verilmiş ise bu not, YÖK’ün “5’lik Sistemin 100’lük Sistemde Eşdeğerliliği” tablosu esas alınarak 100’lük sisteme dönüştürülür. 100’lük sistem karşılığı, YÖK’ün “4’lük Sistemdeki Notların 100’lük Sistemdeki Karşılıkları” tablosu esas alınarak tablodaki 100’lük not aralığına karşılık gelen 4’lük sistem karşılığı tespit edilir ve Üniversitenin not sistemine göre harf notuna dönüştürülür.

d) Diğer yükseköğretim kurumlarında alınan ve muaf sayılan derslerin notları 100’lük sistem dışındaki sayısal not sisteminde verilmiş ise bu notlar önce 100’lük sisteme dönüştürülür, sonra YÖK’ün “4’lük Sistemdeki Notların 100’lük Sistemdeki Karşılıkları” tablosu esas alınarak tablodaki 100’lük not aralığına karşılık gelen 4’lük sistem karşılığı tespit edilir ve Üniversitenin not sistemine göre harf notuna dönüştürülür. Sayısal notun 100’lük sisteme dönüştürülmesinde YÖK tarafından ilgili not sistemi için yayımlanmış dönüşüm tablosu bulunması halinde ilgili tablo esas alınır; YÖK tarafından yayımlanmış dönüşüm tablosu bulunmayan sistemlerde ise not, sistemin azami puanı esas alınarak oransal şekilde 100’lük sisteme çevrilir (100’lük sistem karşılığı = (alınan not / azami puan) × 100).

(2) Diğer yükseköğretim kurumlarında alınan birden fazla derse karşılık bir dersin muaf sayılması durumunda, ilgili derslerin 4’lük sistem ağırlık katsayıları ile not durum belgesinde belirtilmişse AKTS kredi değerleri, AKTS kredi değerleri belirtilmemişse yerel kredi değerleri, o da belirtilmemişse haftalık ders saatleri çarpılarak elde edilen çarpım sonuçları toplanır, çıkan sonuç ilgili değerlerin toplamına bölünür ve bulunan ağırlıklı katsayı ortalamasına göre Üniversitenin not sistemine göre karşılık gelen harf notu belirlenir. Bu şekilde belirlenen harf notu, muaf sayılan ders/dersler için uygulanır. Bir derse karşılık birden fazla dersin muaf sayılması durumunda ise ilgili ders için belirlenen harf notu, muaf sayılan tüm dersler için aynı şekilde uygulanır. 

(3) Diğer yükseköğretim kurumlarında alınan ve muaf sayılan derslerin notları “Başarılı”, “Yeterli”, “Geçti”, “Muaf” ve benzeri ifadeler şeklinde ise bu dersler için (TR) harf notu verilir; bu notlar not durum belgesinde gösterilir ancak ANO ve AGNO’ ya dahil edilmez.

(4) Bu madde kapsamındaki dönüşümlerde, hesaplamalarda oluşan küsuratlar iki ondalık basamak üzerinden değerlendirilir. Katsayının veya not aralığının sınır değerine denk gelmesi ya da iki değere eşit uzaklıkta kalması hâllerinde öğrenci lehine üst harf notu esas alınır.

Sonuçların ilanı

MADDE 10- (1) Muafiyet işlemlerine ve sınıf intibaklarına ilişkin Bölüm Kurulunda alınan kararlar Birim Yönetim Kurulunda görüşülmek üzere ilgili Bölüm Başkanlığına sunulur, Birim Yönetim Kurulunda alınan nihai kararlar ise öğrenci bilgi sistemine işlenmesi için Dekanlık tarafından Öğrenci İşleri Daire Başkanlığına gönderilir.

(2) Muafiyet talepleri, öğrencinin başvurusunu takip eden 15 iş günü içinde ilgili Birim Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanır.

(3) Dersler başladıktan sonra yapılan muafiyet taleplerinin en geç bir hafta içinde değerlendirilerek ilgili Birim Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanması gerekir.

(4) Muafiyet talepleri ilgili Birim Yönetim Kurulları tarafından karara bağlanıncaya kadar, öğrenci muafiyet talebinde bulunduğu derslere kayıt olmakla ve devam etmekle yükümlüdür. Muaf sayılan dersler öğrenci bilgi sistemine işlendikten sonra öğrencinin talebi üzerine danışman tarafından haftalık ders programından silinir.

Sonuçlara itiraz

MADDE 11- (1) Muafiyet ve sınıf intibak sonucuna ilişkin itirazların, muaf sayılan derslerin öğrenci bilgi sistemine işlendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde ilgili fakülte sekreterliğine bir dilekçe ile şahsen veya resmi vekiller tarafından yapılması gerekir. Bu süre geçtikten sonra yapılan itirazlar dikkate alınmaz.

(2) Muafiyet ve sınıf intibak sonucuna ilişkin itirazlar, itiraz tarihinden itibaren en geç beş iş günü içinde ilgili İntibak Komisyonu tarafından değerlendirilir. İntibak Komisyonunun değerlendirme sonucu ilgili Dekanlık tarafından öğrenciye yazılı olarak tebliğ edilir.

İntibak formu

MADDE 12- (1) Tüm Birimlerde Öğrenci İşleri Daire Başkanlığı tarafından belirlenen ortak formlar kullanılır.

(2) İntibak formunda, öğrencinin hangi sınıfa/yarıyıla intibak ettirildiği, dersin hangi yükseköğretim kurumundan alındığı, alınan dersin kodu, adı, teori, pratik ve laboratuvar saatleri, yerel kredisi, AKTS kredisi ve harf notu ile muaf olunan dersin kodu, adı, varsa teori, pratik ve laboratuvar saatleri, yerel kredisi, AKTS kredisi ve harf notu belirtilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Hüküm bulunmayan haller

MADDE 13- (1) Bu Yönergede hüküm bulunmayan hallerde 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu, Üniversite Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.

(2) Bu Yönergede düzenlenen muafiyet şartlarına  ilave olarak, ilgili Birim Kurulunun önerisi ve Senato onayı ile fakültelere özgü ek şartlar belirlenebilir.

Yürürlük

MADDE 14- (1) Bu Yönerge Senato tarafından kabul edildikten sonra yürürlüğe girer.

Yürütme                                           

MADDE 15- (1) Bu Yönerge Rektör tarafından yürütülür.