Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Haftalık Ders Saati AKTS
Hukuk Felsefesi ve SosyolojisiHUK 4112016 - 2017T : 3+U : 034.0

T : Teori, U : Uygulama, L : Laboratuvar, AKTS : Avrupa Kredi Transfer Sistemi

Ön Koşul DersleriÖn koşul dersi yoktur.
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu
Dersin Koordinatörü
Dersi Verenler
Dersin Yardımcıları
Dersin Amacı Hukuk Felsefesi'nin temel sorusu ontolojiktir: ” Hukuk nedir?”. Bu soruyla bağlantılı olarak, bu derste, hukuk hakkında bilgi edinme yöntemleri ve hukukun başka düşün ve pratik evrenleriyle ilişkisi ele alınır. Varlık (normatif düzenin belirmesi ve uygulanması) ve dil sorunları (hukukun belirliliği- belirsizliği): bir sistem olarak hukukun unsurları (norm ve ilkeler) ve ilişkileri (normatif sistemlerin birbirleriyle ilişkileri): ve son olarak, hukukta değer sorunu (adalet, özgürlük gibi kavramlar kapsamında doğal hukuk) konu edinilerek tartışılır. Bu tartışmalar, kronolojik sıçramalarla ve güncele ağırlık verilerek, düşünce tarihindeki bağlantılarıyla birlikte değerlendirilir. Hukuk sosyolojisi ise, hem hukuku sosyolojiyle kavramak hem de hukukun sosyolojideki yansımalarını değerlendirmek amacını taşır. Hukuk- toplum ilişkisi: özellikle modern toplumun karmaşık yapıları içerisinde hukukun kurumsallaşması ve bunun temelindeki düzen kurma çabası ders kapsamında ele alınan temel konudur. Ders, ayrıca hukukun toplumdaki görünüş biçimlerine ve burada ortaya çıkan aksaklıklara ilişkin değişik bakış açıları ve çözüm önerileri sunar. Bu bağlamlarda yapılacak tartışma ve araştırmalar, hukuku öğrenci nezdinde, statik bir yapı olmaktan çıkarıp yaşayan bir toplumsal olgu haline getirmeyi amaçlar.
Dersin İçeriğiHukuk Felsefesi disiplininin konusu, işlevi kapsamı. Hukuk Felsefesinin Hukuk Genel Kuramı, Hukuk Sosyolojisi ve diğer komşu disiplinlerle olan ilişkisi, Bilim, Felsefe ve Hukuk Felsefesi Hukuk Felsefesi Tarihi, Büyük Düşünce Akımları İçinde Hukuk Felsefesinin Gelişimi, Problematik Hukuk Felsefesi Hukuk Sosyolojisinin tarihsel gelişimi “Yaşayan Hukuk” kavramı ve Sosyolojik Hukuk Okulundan Hukuk Sosyolojisine geçiş Hukukun Sosyolojik Ele Alınış Biçimleri ve Pratik Hukuk Sosyolojisi
Sıra No Dersin Öğrenme Çıktıları Öğretim Yöntemleri Ölçme Yöntemleri
ÖÇ1Bu dersi başarı ile tamamlayan öğrenciler; Hukuku kavramsal altyapısıyla beraber ele alarak çeşitli hukuk anlayışlarını felsefi düzlemde tartışabilecek 1, 2, 3, 4, 8, 10, 12, 15A, C
ÖÇ2Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanması halinde, öğrenciler Hukuk sosyolojisini hem kuramsal çerçeve hem de gündelik hayat ile doğrudan ilişkisi üzerinden öğrenecek1, 2, 3, 4, 8, 10, 12, 15A, C
ÖÇ3Hukuka ilişkin genel ve sistematik değerlendirmeler yapma ve komşu disiplinlerle hukuku bir arada analiz etme yetisini kazanacaktır. 1, 2, 3, 4, 8, 10, 12, 15A, C
Öğretim Yöntemleri:1:Anlatım, 2:Soru-Cevap, 3:Tartışma, 4:Alıştırma ve Uygulama, 8:Grup Çalışması, 10:Beyin Fırtınası, 12:Örnek Olay, 15:Problem Çözme
Ölçme Yöntemleri:A:Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test), C:Ödev
Sıra No Konular Ön Hazırlık
1. HaftaHukukun ilk çağlardan günümüze Batı düşüncesine olan yansımalarını ele alacak olan üç haftalık bir çalışmanın ilk haftasıdır. Platon, Sofistler ve Aristoteles’in hukukla ilgili düşünceleri tanıtılarak bu düşünceler, dönemin siyasi gelişmeleri ile irtİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
2. HaftaYeniçağ düşüncesinde hukuk. Grotius ve uluslar arası hukukun doğuşu anlatılacak, sosyal sözleşme düşüncesi tanıtılarak Locke, Rousseau ve Hobbes’un sosyal sözleşme düşünceleri kıyaslanarak tartışılacaktır.İlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
3. HaftaGünümüz akılcı doğal hukukunun temeli sayılan Kant’ın genel felsefesi tanıtılarak düşünürün ahlak ve hukuk anlayışı temellendirilerek kıyasen tartışılacaktır. Dersin ikinci bölümü Hegel’in genel felsefesi ve hukuk düşüncesine ayrılmıştırİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
4. HaftaHukuk felsefesi akımları genel hatlarıyla tanıtılarak tarihsel ve siyasal altyapısıyla beraber modern doğal hukuk düşüncesinin temelleri ortaya konulacak; doğal hukuk akımının hukuk anlayışı özellikle hukuka atfedilen değerler bağlamında tartışmaya aİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
5. HaftaHukuki pozitivizmin hukuk anlayışı, ahlak-hukuk ayrımı ve hukukun kaynakları problemi çerçevesinde ele alınarak tartışılacaktır. Bu bağlamda, doğal hukuk ve hukuki pozitivizm akımları arasındaki çatışmalı ilişki de değerlendirilerek bugün için taşıdıİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
6. HaftaHukuk normunu konu alan bu derste, öncelikle normların kaynağı problemi ele alınarak Kelsen düşüncesinde normlar hiyerarşisi ve grundnorm hipotezi anlatılacaktır. Bunu takiben hukukun normlardan oluşan bir sistem olduğu düşüncesi ve H.L.A Hart’ın norİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
7. Haftaİskandinavya ve ABD çıkışlı realist yaklaşımların, hukuku ele alış şekilleri incelenecek, bu akımların günümüze yansıması tartışmaya azılacaktır. Hukuki realizmin Eleştirel Hukuk Çalışmalarına temel oluşturan argümanlarının bu sonuncu çevre tarafındaİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
8. HaftaAra SınavAra Sınav
9. HaftaHukuk ve Sosyoloji ilişkisinin temelleriİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
10. HaftaHukuka farklı sosyolojik yaklaşımlar: çatışmacı, işlevselci, sembolik etkileşimciİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
11. HaftaHukuk ve toplumsal değişim/dayanışmaİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
12. HaftaHukuk ve toplumsal kontrolİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
13. HaftaHukuk, Hukuksuzluk ve Eşitsizlikİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
14. HaftaHukuk ve kültür: Devletin hukuku ekseninde çok kültürlülükİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
15. HaftaHukuk ve küreselleşme: Hukuk mesleği İnanıcıİlgili konular zorunlu kaynaklardan ve ders öncesi verilen makalelerden okunarak hazırlanılıp gelinecektir.
16. HaftaFinal SınavıFinal Sınavı
Kaynaklar
Ders NotuProf. Dr. Yasemin Işıktaş, Hukuk Felsefesi Eylül 2015 / 4. Baskı / 534 Syf. Prof. Dr. Yasemin Işıktaç, Prof. Dr. Umut Koloş Hukuk Sosyolojisi Eylül 2015 / 1. Baskı / 320 Syf.
Diğer KaynaklarDr. Ahmet Taşkın, Vicdani Hukuk, Mayıs 2016 / 1. Baskı / 585 Syf. / Ciltli
Sıra No Program Öğrenme Çıktıları Katkı Düzeyi
1 2 3 4 5
PÇ1İlgili hukuk dalının temel kavramlarında temel bilgileri anlama ve kullanabilme, değerlendirme ve yorum yapabilme, ekonomik gelişmeleri analiz edebilme, mali konularda görüş bildirebilme, çeşitli mali sorunlar karşısında çözüm getirebilme becerisi kazanmaX
PÇ2Hukuk sistemlerine, kurallarına ve yorum yöntemlerine ilişkin teorik bilgilere sahip olma ve bu konuda analiz yapabilmeX
PÇ3İlgili hukuk dalına ait süreçlerine ilişkin teorik ve hukuki bilgilere sahip ve bunları çalışma ortamında kullanabilme, yaptırım işlemleri, hukuk kuramlarının yürürlüğe girmesi ve uygulanması konularında temel bilgilere sahip olmaX
PÇ4İyiniyet, dürüstlük gibi konulara hâkim olma ve bunları yorumlayabilmeX
PÇ5Gerek kamunun gerekse de özel kesimin gereksinim duyduğu yüksek becerili elemanlarda olması gereken; yeterli düzeyde genel hukuk bilgisine sahip olmaX
PÇ6Gerek kamunun gerekse de özel kesimin gereksinim duyduğu yüksek becerili elemanlarda olması gereken; yeterli düzeyde genel hukuk bilgisine sahip olmaX
PÇ7Liderlik özelliklerine sahip ve diğer alanlardaki uzmanlarla iletişim kurabilme yeterliliğine sahip olmaX
PÇ8Bir yabancı dilde bilgi sahibi olup, bu niteliklerini sözlü ve yazılı iletişimde kullanabilmeX
PÇ9Toplumsal, bilimsel ve mesleki etik değerlerin bilincinde olmaX
PÇ10İlgili hukuk alanında kullanılan bilgi sistemleri konusunda bilgi sahibi olma ve gerekli yazılımları kullanabilme becerisini göstermeX
PÇ11Türkçe yazılı ve sözlü iletişim yeterliliğine sahip olma, bilgilerini ve düşüncelerini başkalarına iletebilme, ikna gücü yüksek, eleştirel düşünebilme, alternatif çözümler üretebilme, ve bilgileri analiz etme becerisine sahip, inisiyatif kullanabilme becerisine sahip olmaX

Katkı Düzeyi: 1. Çok Düşük 2. Düşük 3. Orta 4. Yüksek 5. Çok Yüksek

Sıra No Yarıyıl İçi Çalışmaları Katkı Yüzdesi
1Ara Sınav 130
2Ders Devam10
3Final60
Toplam100
Sıra No Etkinlik Sayısı Süresi (Saat) Toplam İş Yükü (Saat)
1Ders Süresi (Sınav Haftası Dahildir)16.0032.00512.0000
2Sınıf Dışı ders Çalışma Süresi16.0016.00256.0000
3Ara Sınav1.001.001.0000
4Kısa Sınav0.000.000.0000
5Ödev0.000.000.0000
6Uygulama0.000.000.0000
7Final1.002.002.0000
Toplam İş Yükü771
Toplam İş Yükü / 25 (s)771 / 25
Dersin AKTS Kredisi31

"Kent İçinde Bir Kampüs Üniversitesi"